Curriculum
Analyse Deel B
In Deel B
beschrijf ik het curriculum op basis van de spinnenweb items van 'van den
Akker' (2009). Vervolgens gebruik ik twee modellen van de auteur om het
curriculum te categoriseren: Het onderscheid tussen 'intended', 'implemented'
en 'attained' curriculum en de indeling in niveaus: macro, meso, micro en
nano.
Vervolgens
gebruik ik het artikel van Kessels en Grotendorst (2011) voor een aanvullende
analyse.
Bronnen
Voor dit
verslag heb ik gebruik gemaakt interviews met studenten en medewerkers van de
opleiding. De links verwijzen naar gepubliceerde teksten. Ook de meest recente student-
en docent evaluaties en de Macon (management rapportage) heb ik gebruikt. Links
naar deze teksten ontbreken in de tekst, omdat ik onvoldoende zicht heb op de
eventuele vertrouwelijkheid van deze bronnen.
Missie
Het is de
missie van de Fontys Lerarenopleiding Tilburg (FLOT) en de opleiding docent
natuurkunde, scheikunde en techniek (NaSkT) om de beste leraren van Nederland
op te leiden. Deze missie wordt verwoord door een beleidsnotitie de Stippen aan de horizon en de toetsstenen. We willen vakkundige docenten opleiden, die
pedagogisch-didactisch bekwaam zijn. Deze professionals hebben oog voor de
leerling en zicht op en zin in hun eigen ontwikkeling.
1.
Doelen
De doelen
voor de lerarenopleiding vallen binnen de in Europa afgesproken bachelor normen:
de Dublin Descriptoren. In Nederland wordt het
uitstroomprofiel voor de start bekwame docent vormgegeven in SBL competenties.
De doelen
liggen vooral op macro niveau. Het ‘intended’ curriculum is goed en helder
beschreven. Het lijkt correct 'implemented' in de onderwijspraktijk. Management heeft hier duidelijk zicht op.
Individuele docenten zijn veel minder
betrokken op de doelen. Een kritische situatie doet zich voor in het ‘attained’
veld. Studenten lijken in de dagelijkse onderwijspraktijk niet altijd duidelijk
zicht te hebben op de doelen van de opleiding.
2.
Inhoud
Binnen
het werken met competenties speelt kennis een belangrijke rol, naast vaardigheden
en houding. De lerarenopleidingen hebben een landelijke kennisbasis voor de
vakken (natuurkunde, scheikunde en techniek) en het meesterschap. Deze kennisbases zijn
verankerd in het curriculum en worden getoetst.
Intended
en implemented vallen hier bijna naadloos op elkaar. De scheefgroei zit in
het attained curriculum. Enkele jaren geleden was de inhoud veel meer
het domein van de school en vakgroep: mesoniveau. Nu ligt de inhoud door o.a. de kennisbases op macroniveau.
Een punt van
zorg is de integratie van het vak en het meesterschap.
Binnen de
stage komen die samen, maar de rol van vakdidactiek in het curriculum van de
opleiding is tot nu toe onderbelicht. Dit knelpunt ligt op mesoniveau.
3.
Leeractiviteiten
De
kennisbasis is goed zichtbaar in de leeractiviteiten en de module
beschrijvingen op vak en meesterschap. Op het niveau van implemented curriculum is er discussie.
Het
rooster is nu een verzameling kleine losse vakken zoals te zien in de
studiewijzers meesterschap , natuurkunde en scheikunde. Er ontbreekt samenhang in domeinen en leergebieden.
Integratie van de kennisgebieden is een wereldwijde tendens.
Ook bij
het item leeractiviteiten blijkt uit de hoeveelheid losse onderdelen de weinig
integrale visie over het samengaan van vak-en meesterschap. De leeractiviteiten
vallen in meso t/m nano niveau.
4.
Toetsing
De
toetsing gaat volgens FLOTbreed beleid.
Intended en implemented liggen uit elkaar binnen NaSkT. Attained loopt
dan vanzelfsprekend uit de pas.
Het
toetsbeleid is nog onvoldoende is afgestemd op de gewenste eindcompetenties van de start bekwame
student voor de toekomst.
Toetsing
speelt op alle denkbare niveaus. Hoe we toetsen heeft effect het
leren van de student. Het beleid is landelijk.
5.
Functie docent.
De docenten
bij de afdeling NaSkT zijn expert in een bètadiscipline of onderwijskundig
expert in meesterschap. Intended en implemented vallen door FLOT beleid dicht
op elkaar. Echter bij docenten ontbreekt zicht op de samenhang. Ze neigen zich
terug te trekken in het bastion van hun vak en klas, daar is hun betrokkenheid
het groot.
6 t/m 9
Overige Items
De items
'leermaterialen', 'groepsvorming', 'locatie' en 'tijd' worden in deze
beschrijving niet apart beschreven, omdat intended, implemented en attained in
grote lijnen congruent zijn. Deze items zijn geldig op meso t/m nano niveau.
Item 'tijd' ook op macro niveau, omdat dit landelijk en Fontysbreed wordt
afgesproken.
Kessels
& Grotendorst geven in hun artikel een overzicht van leertheorieën en
ontwerpstrategieën. Binnen FLOT NaSkT zijn verschillende docenten met een eigen
(of vakgebonden) visie aan het werk. De opleiding kiest voor competentiegericht
opleiden en is sociaal-constructivistisch gericht.
Het
curriculum heeft ook elementen van
cognitivisme (toetsen van kennisbasis) pragmatisme (wisselwerking tussen
theorie en practica) en de humanistische visie (onderwijskundig
aanbod en drama) in zich
Het
curriculumontwerp is dus niet eenduidig binnen de FLOT. Echter voor een lerarenopleiding is
diversiteit van leertheorieën gerechtvaardigd. Immers studenten kunnen zo
kennis maken met de diverse theorieën. Voorwaarde is natuurlijk wel,
dat de opleiding en de docenten zelf de verschillen kunnen benoemen, zodat
studenten die kunnen herkennen en hiervan leren.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten